Przez wiele lat okulary były jedynym sposobem korekcji wad wzroku. Dla dużej grupy osób są one nie do zaakceptowania ze względów estetycznych i praktycznych.
Każdy "okularnik" wiele przeżył walcząc z zaparowanymi szkłami, czy odciskami na nosie. Wie on także ile trudności sprawia uprawianie sportów – co znaczą okulary na basenie, górskim stoku czy w czasie gry
w piłkę. Nawet marzenia dziecięce nie zawsze mogą być spełnione, gdyż w niektórych zawodach niedopuszczalne jest używanie tych uprzykrzonych „binokli”. Prawdziwym zbawieniem dla ogromnej rzeszy osób z wadami wzroku stały się soczewki kontaktowe, których popularność począwszy od lat 50-tych stopniowo wzrastała. Problemy związane z codzienną pielęgnacją jak również przeciwwskazania do ich stosowania ograniczyły znacznie liczbę osób mogących skorzystać z tego nowego dobrodziejstwa.
Także szkła kontaktowe nie spełniły wszystkich marzeń o ostrym widzeniu świata.
Zmusiło to naukowców do szukania nowych rozwiązań, które pozwoliłyby uniezależnić ludzi od szkieł korekcyjnych.
Swoją uwagę naukowcy skupili na rogówce, która głównie odpowiada za zdolność skupiania promieni świetlnych, czyli za ostrość widzenia. Zmiany jej krzywizny doprowadzają do skorygowania całego układu optycznego oka, a tym samym uwalniają od wad wzroku. Pierwsze poważne próby operacji refrakcyjnych
w latach pięćdziesiątych przeprowadził prof. Tsutomu Sato w Los Angeles. Polegały one na wykonaniu kilkudziesięciu promienistych nacięć rogówki celem zmiany jej kształtu. Ze względu na komplikacje pooperacyjne zaniechał on swoich eksperymentów. Do techniki tej powrócił po latach rosyjski profesor Światosław Fiodorow. Wykorzystując udoskonalone narzędzia chirurgiczne opracował metodę znacznie skuteczniejszą i bezpieczniejszą zwaną keratotomią radialną (RK). Operacji tej poddało się do tej pory ponad 2 miliony pacjentów. Jednak ze względu na znaczną ilość zagrożeń i komplikacji związanych
z zabiegiem (duże zagrożenie infekcjami, problemy ze stabilnością wzroku) uznaje się ją za metodę obecnie już mało skuteczną i relatywnie niebezpieczną.
 |
| Zabieg laserowej korekcji wady wzroku |
Prawdziwym przełomem w chirurgii refrakcyjnej było zbudowanie w 1975 roku lasera excimerowego. Generuje on wiązkę światła w ultrafioletowym zakresie widma o długości fali 193 nm, która absorbowana w tkance powoduje jej dezintegrację i usunięcie z dokładnością do 0,25 mikrometra (dla porównania – włos ludzki ma grubość około 50 mikrometrów). Promień lasera jest kierowany i precyzyjnie kontrolowany, co umożliwia modelowanie rogówki. Usunięcie cienkiej warstwy tkanki rogówki pozwala na jej spłaszczenie lub uwypuklenie i zmianę siły skupiającej całego układu optycznego oka. Bezpośrednio przed zabiegiem, po znieczuleniu oka, usuwa się mechanicznie nabłonek rogówki, a laser działa na głębsze jej warstwy. Pierwsze zabiegi laserowej korekcji wad wzroku wykonała w 1989 roku dr Margaret McDonald w Atlancie (USA). Nową metodę nazwano fotokeratektomią refrakcyjną (PRK – ang. Photorefractive keratectomy). Cały zabieg trwa kilka minut, przy czym emisja promieniowania laserowego w przypadku lasera MEL-80 niemieckiej firmy Carl Zeiss to tylko kilkadziesiąt sekund, a znacznie dłużej, nawet do kilku minut w przypadku użycia innych laserów.
Gojenie polegające na pokryciu się rogówki nabłonkiem trwa 2 do 3 dni.
W tym okresie oko musi być chronione opatrunkiem a pacjent może odczuwać niewielkie dolegliwości bólowe. Zdecydowana poprawa ostrości widzenia następuje tuż po zabiegu, ale całkowitą stabilizację osiąga się po kilku tygodniach.
Fotokeratektomia refrakcyjna okazała się niezwykle skuteczną metodą korekcji krótkowzroczności
w zakresie do –8 dioptrii, astygmatyzmu do 2,5 dioptrii i niewielkiego stopnia nadwzroczności. Skuteczność ta sięga 95%-98%, lecz w przypadku większych wad znacznie maleje.
Kolejnym etapem w rozwoju chirurgii refrakcyjnej było wprowadzenie mechanicznego urządzenia zwanego mikrokeratomem. Od 1995 roku zaczęto stosować nową metodę o nazwie LASIK (łac. Laser Assisted In-Situ Keratomileusis), w której usunięcie nabłonka zastąpiono niezwykle precyzyjnym, poziomym nacięciem rogówki i utworzeniem uszypułowanego płatka z jej warstw powierzchniowych.
Płatek zostaje odchylony jedynie na czas działania lasera, po czym powraca na swoje miejsce. Metoda ta pozwoliła wyeliminować naruszenie budowy anatomicznej rogówki oraz poszerzyć zakres korygowanych wad (krótkowzroczności do – 10 dioptrii, nadwzroczności do +4 dioptrii oraz astygmatyzmu do 6 dioptrii).
W okresie pooperacyjnym pacjent nie odczuwa bólu jedynie delikatny dyskomfort trwający kilka godzin. Nie jest zmuszony do noszenia opatrunku, co umożliwia operowanie jednocześnie obu oczu. Uzyskana ostrość wzroku pozwala niemal natychmiast powrócić do codziennych zajęć.
Wprowadzona w 1999 roku metoda LASEK (ang. Laser epithelial keratomileusis) stanowi modyfikację metody PRK. Zamiast usuwania nabłonka (jak w PRK), za pomocą specjalnych narzędzi tworzymy z niego uszypułowany płatek, który tworzy po zabiegu „naturalny opatrunek”. Dzięki temu, u części pacjentów dolegliwości bólowe zmniejszają się. Zakres operowanych wad jest podobny jak w metodzie PRK.
Metoda Epi-LASIK (ang. Epithelial LASIK) to modyfikacja metody LASEK. W tej metodzie uszypułowany płatek nabłonkowy tworzony jest za pomocą urządzenia zwanego Epikeratomem (lub separatorem) - bez użycia alkoholu. Odsłoniętą powierzchnię rogówki modeluje się laserem, a następnie nasuwa się płatek nabłonkowy. Ponieważ korekcja laserowa w tej metodzie jest powierzchniowa - zakres operowanych wad jest podobny jak w metodzie LASEK, a dolegliwości bólowe są nieco mniejsze niż przy metodzie LASEK.
Metoda Epi-LASIK została wynaleziona w roku 2002, a wprowadzona do powszechnego zastosowania
w roku 2003. Pierwsze w Polsce zabiegi Epi-LASIK zostały przeprowadzone w naszym Centrum w czerwcu 2004. Metodę Epi-LASIK wprowadziliśmy na stałe do naszej oferty w lutym 2006 roku.
Kolejnym, milowym krokiem w chirurgii refrakcyjnej było zastosowanie lasera femtosekundowego, co zaowocowało powstaniem metody femtoLASIK. W zabiegu femtoLASIK płatek tworzony jest wiązką laserową sterowaną przez komputer. Laser femtosekundowy, w porównaniu z mikrokeratomami mechanicznymi, daje większą przewidywalność grubości tworzonego płatka (można ją zmniejszyć nawet poniżej 100 um), co pozwala na oszczędzenie tkanki rogówki, zwiększając bezpieczeństwo zabiegów korekcji większych wad wzroku. Dzięki dokładności tego lasera mniejsza jest też możliwość występowania powikłań śródoperacyjnych. Pozwala także na szybszą rehabilitację oczu i wpływa na komfort psychiczny pacjenta po zabiegu. Jako pierwszy ośrodek w Polsce, przeprowadziliśmy te zabiegi w marcu 2010 roku.
Wszystkie zabiegi laserowe (PRK, LASEK, LASIK, Epi-LASIK, SBK-LASIK i femtoLASIK) wykonuje się ambulatoryjnie w znieczuleniu miejscowym. Podlegają one jednak pełnym rygorom zabiegów chirurgicznych. Istnieje szereg przeciwwskazań do ich wykonania: wiek poniżej 21 lat, brak stabilizacji wady, jaskra, zaćma, zwyrodnienia rogówki, niedobór wydzielania łez, osobnicza skłonność do blizn, stany zapalne, choroby ogólne takie jak cukrzyca, kolagenozy, ciąża i okres karmienia. Aby wykluczyć je i uniknąć powikłań pooperacyjnych przeprowadza się wnikliwy wywiad z pacjentem i jego bardzo dokładne badanie okulistyczne.
Laserowa korekcja wad wzroku uznana została za najbardziej bezpieczną, efektywną i przewidywalną metodę.
| << Problemy ze wzrokiem | Metody >> |